Golf na igrzyskach olimpijskich – 112 lat przerwy i powrót
Golf pojawił się na igrzyskach w 1900 i 1904 roku, po czym zniknął z programu na 112 lat. Wrócił dopiero w Rio de Janeiro w 2016 roku.
W skrócie
- Debiut olimpijski: 1900 w Paryżu, na polu Compiègne.
- Po edycji 1904 golf zniknął z programu na 112 lat.
- Powrót nastąpił w 2016 roku w Rio de Janeiro.
- Mistrzyni z 1900 roku nie wiedziała, że startuje w igrzyskach.
- Format: 72 dołki stroke play, po 60 zawodników i zawodniczek.
Golf ma jedną z najbardziej nietypowych historii olimpijskich. Wystąpił dwukrotnie na początku XX wieku i zniknął na ponad sto lat. Jego pierwsza mistrzyni nie dowiedziała się o tytule do końca życia.
Cztery obecności w programie
| Rok | Miejsce | Konkurencje |
|---|---|---|
| 1900 | Paryż | Mężczyźni i kobiety |
| 1904 | St. Louis | Mężczyźni indywidualnie i drużynowo |
| 1908–2012 | — | Brak golfa w programie |
| Od 2016 | Rio de Janeiro i kolejne | Mężczyźni i kobiety |
Paryż 1900
Pierwszy olimpijski turniej golfowy odbył się na polu Compiègne Golf Club, około pięćdziesięciu kilometrów na północ od Paryża.
- Mężczyźni rywalizowali na dystansie 36 dołków.
- Wygrał Charles Sands ze Stanów Zjednoczonych, z wynikami 82 i 85.
- Kobiety grały na 9 dołkach.
- Zwyciężyła Margaret Abbott, zapisując 47 uderzeń.
- Wystartowały łącznie 22 osoby z czterech krajów.
Były to pierwsze igrzyska z udziałem kobiet. Golf należał do nielicznych dyscyplin, w których mogły wtedy startować.
Margaret Abbott — mistrzyni, która nie wiedziała
Abbott przebywała w Paryżu i zapisała się do turnieju, sądząc, że są to mistrzostwa Paryża. Wystartowała razem z matką, która zajęła siódme miejsce. Zmarła w 1955 roku w wieku 78 lat, nie wiedząc, że była pierwszą Amerykanką ze złotym medalem olimpijskim.
Prawda wyszła na jaw dopiero dekady później. Badaczka Paula Welch poświęciła lata na ustalenie losów amerykańskich olimpijek. Jej praca doprowadziła do uznania osiągnięcia Abbott w latach osiemdziesiątych.
Wyjaśnienie tej pomyłki leży w organizacji samych igrzysk. Zawody z 1900 roku rozciągnięto na miesiące i połączono z wystawą światową. Wielu uczestników nie miało świadomości, w czym bierze udział.
St. Louis 1904
Druga edycja odbyła się na polu Glen Echo Country Club. Zmieniono format i skład konkurencji.
| Element | 1900 | 1904 |
|---|---|---|
| Format | Stroke play | Match play po kwalifikacjach |
| Konkurencja kobiet | Tak | Nie |
| Konkurencja drużynowa | Nie | Tak |
| Liczba startujących | 22 | 75 |
Zawodnicy rozegrali dwie rundy kwalifikacyjne, po których najlepsza trzydziestka dwójka przechodziła do drabinki.
Wygrał George Lyon z Kanady, pokonując w finale na 36 dołków Amerykanina H. Chandlera Egana. Lyon miał wtedy 46 lat, a golfa zaczął uprawiać dopiero po trzydziestce.
Dlaczego golf zniknął
Po 1904 roku dyscyplina wypadła z programu na ponad sto lat. Złożyło się na to kilka przyczyn.
- Znikome umiędzynarodowienie — w 1904 roku spośród 75 startujących tylko trzech nie pochodziło ze Stanów Zjednoczonych.
- Spory organizacyjne — kolejna planowana edycja nie doszła do skutku z powodu konfliktu wokół zasad.
- Brak jednolitej federacji — golf nie miał wtedy struktury odpowiadającej wymogom olimpijskim.
Ciekawostka dotyczy Lyona. Gdy zgłosił się do kolejnej edycji jako jedyny uczestnik, zaproponowano mu złoty medal bez rywalizacji. Odmówił.
Powrót w 2016 roku
Decyzję o przywróceniu golfa Międzynarodowy Komitet Olimpijski podjął w 2009 roku na sesji w Kopenhadze.
| Element | Szczegół |
|---|---|
| Przerwa | 112 lat od poprzedniej edycji |
| Liczba zawodników | 60 mężczyzn i 60 kobiet |
| Reprezentowane kraje | 41 |
| Pole | Zbudowane specjalnie na igrzyska, projekt Gila Hanse'a |
| Złoto mężczyzn | Justin Rose |
| Złoto kobiet | Inbee Park |
Rose zapisał też pierwsze w historii olimpijskiego golfa hole in one. Srebro wśród kobiet zdobyła Lydia Ko.
Format i kwalifikacje
Turniej rozgrywa się na dystansie 72 dołków stroke play przez cztery dni. To ten sam format co w majorach.
- Czołowa piętnastka rankingu kwalifikuje się automatycznie.
- Obowiązuje limit czterech zawodników z jednego kraju.
- Pozostałe miejsca przypadają najwyżej sklasyfikowanym z krajów bez dwóch zakwalifikowanych.
- Zapewniona jest reprezentacja gospodarza i każdego regionu geograficznego.
Szczegóły kwalifikacji bywają korygowane przed poszczególnymi edycjami. Aktualne zasady publikuje International Golf Federation.
Znaczenie dla dyscypliny
Powrót do programu olimpijskiego miał dla golfa konsekwencje wykraczające poza sam turniej.
| Obszar | Efekt |
|---|---|
| Finansowanie | Dostęp do środków publicznych na sport olimpijski w wielu krajach |
| Zasięg | Rozwój w krajach bez tradycji golfowej |
| Ekspozycja medialna | Publiczność spoza kręgu kibiców golfa |
| Golf kobiet | Równorzędna obecność obu konkurencji |
Pierwszy wiersz ma największe znaczenie praktyczne. Status dyscypliny olimpijskiej otwiera w wielu krajach dostęp do finansowania, którego golf wcześniej nie miał.
Dotyczy to także Polski, gdzie strukturę szkoleniową opisuje tekst o Polskim Związku Golfa.
Najczęstsze pytania
Kiedy golf był pierwszy raz na igrzyskach?
W 1900 roku w Paryżu, na polu Compiègne. Rozegrano konkurencje mężczyzn i kobiet.
Dlaczego zniknął na tak długo?
Przez spory organizacyjne i znikome umiędzynarodowienie. W 1904 roku spośród 75 startujących tylko trzech nie było Amerykanami.
Kim była Margaret Abbott?
Zwyciężczynią konkurencji kobiet z 1900 roku, przekonaną, że gra w mistrzostwach Paryża. Zmarła, nie wiedząc o swoim tytule olimpijskim.
Kiedy golf wrócił?
W 2016 roku w Rio de Janeiro, po 112 latach. Decyzję MKOl podjął w 2009 roku.
Jaki obowiązuje format?
72 dołki stroke play, po 60 zawodników i zawodniczek. O kwalifikacji decyduje ranking światowy.
Zobacz też historię golfa i Wielki Szlem.