Strokes gained – jak działa i co mówi o Twojej grze
Strokes gained porównuje każde uderzenie ze średnią z tej samej pozycji na polu. Pokazuje, ile uderzeń zyskujesz lub tracisz w każdym elemencie gry.
W skrócie
- Metodę opracował Mark Broadie, profesor Columbia Business School.
- PGA Tour wdrożył strokes gained: putting w 2011 roku.
- W 2016 rozszerzono system do czterech kategorii.
- Podstawą są dane ShotLink — miliony zarejestrowanych uderzeń.
- Badania Broadiego wskazują, że największe różnice tworzy gra do greenu, nie putting.
Przez dekady golf mierzono statystykami, które wprowadzały w błąd. Strokes gained rozwiązało ten problem, przypisując każdemu uderzeniu konkretną wartość. Ten tekst tłumaczy mechanikę i pokazuje, co z niej wynika dla przeciętnego gracza.
Czym jest strokes gained
Metodę opracował Mark Broadie, profesor Columbia Business School i autor książki „Every Shot Counts". Oparł ją na milionach uderzeń zarejestrowanych przez system ShotLink.
PGA Tour wdrożył pierwszą wersję w 2011 roku. Dotyczyła wyłącznie puttingu.
W 2016 roku system rozszerzono o pozostałe elementy gry. Od tej pory obejmuje całą rundę, uderzenie po uderzeniu.
Dlaczego stare statystyki zawodzą
Tradycyjne wskaźniki nie tylko upraszczają, ale bywają wprost mylące. Każdy z nich gubi kluczowy kontekst.
| Statystyka | Co gubi |
|---|---|
| Fairways hit | Nie rozróżnia drive'a na 220 i na 290 metrów |
| Greens in regulation | Trafienie na 30 metrów liczy się tak samo jak na 3 |
| Putts per round | Karze graczy trafiających więcej greenów |
| Średnia liczba uderzeń | Nie mówi, gdzie powstała strata |
Putts per round to najbardziej zwodnicza statystyka w golfie. Im więcej greenów trafisz, tym dłuższe putty sobie zostawisz. I tym gorzej wypadniesz w tym wskaźniku, mimo że grasz lepiej.
Jak się to liczy
Wzór jest prosty i opiera się na trzech wartościach.
Jedynka to uderzenie, które właśnie wykonałeś.
Wartości oczekiwane pochodzą z tabel zbudowanych na danych historycznych. Dla każdej odległości i każdego rodzaju podłoża istnieje osobny benchmark.
Przykład obliczenia
Weźmy dołek par 4 o długości około 400 metrów. Benchmark z tee wynosi 4,10 uderzenia.
| Uderzenie | Pozycja po nim | Benchmark | SG |
|---|---|---|---|
| Drive | Fairway, 105 m do dołka | 2,83 | +0,27 |
| Podejście | Green, 6 m od dołka | 1,78 | +0,05 |
| Pierwszy putt | Wbity | 0,00 | +0,78 |
| Razem | Birdie (3 uderzenia) | — | +1,10 |
Suma wynosi +1,10, czyli dokładnie różnicę między benchmarkiem dołka (4,10) a Twoim wynikiem (3). To potwierdza spójność metody.
Zwróć uwagę na trzeci wiersz. Wbicie putta z sześciu metrów daje +0,78, bo statystycznie zawodowiec potrzebuje stamtąd 1,78 uderzenia.
Cztery kategorie
| Kategoria | Co obejmuje |
|---|---|
| Off the Tee | Uderzenia z tee na par 4 i par 5 |
| Approach the Green | Uderzenia do greenu powyżej 100 jardów, w tym tee na par 3 |
| Around the Green | Uderzenia w promieniu 30 jardów od greenu, poza greenem |
| Putting | Wszystkie uderzenia wykonane z greenu |
Uderzenie z tee na par 3 zalicza się do kategorii approach, nie off the tee. Logika jest prosta: celujesz w green.
Stosuje się też wskaźnik zbiorczy Tee to Green. To suma trzech pierwszych kategorii, czyli cała gra poza greenem.
Cztery kategorie zawsze sumują się do wyniku całkowitego. To pozwala rozłożyć każdą stratę na czynniki pierwsze.
Czym jest benchmark
Benchmark to oczekiwana liczba uderzeń z danej pozycji, wyliczona ze zbioru historycznego. Zależy od dwóch zmiennych.
- Odległość do dołka — im dalej, tym wyższy benchmark.
- Rodzaj podłoża — fairway, rough, bunkier, green, obszar karny.
Ta sama odległość daje różne wartości w zależności od tego, gdzie leży piłka. Sto metrów z rough to wyższy benchmark niż sto metrów z fairwaya.
Punkt odniesienia można zmieniać. Amator może porównywać się ze średnią PGA Tour albo ze średnią dla swojego handicapu.
Wnioski z badań Broadiego
Analiza danych obaliła kilka utrwalonych przekonań. Trzy są szczególnie istotne.
- Gra do greenu decyduje najbardziej. Największe różnice między graczami powstają przy podejściach z dystansu powyżej stu jardów.
- Putting jest przeceniany. Amatorzy przypisują mu znacznie większą wagę, niż wynika z danych.
- Dystans z tee ma realną wartość. Dłuższe drive'y o umiarkowanej celności dają przewagę punktową.
Powiedzenie „drive for show, putt for dough" nie wytrzymało konfrontacji z danymi. Największą przewagę buduje się żelazami z odległości 100–200 metrów, a nie na greenie.
Strokes gained dla amatora
Metoda nie jest zarezerwowana dla zawodowców. Do policzenia potrzebujesz jedynie zapisu, gdzie kończyło każde uderzenie.
| Dana | Po co |
|---|---|
| Odległość do dołka przed uderzeniem | Ustalenie benchmarku wyjściowego |
| Rodzaj podłoża | Korekta benchmarku |
| Odległość po uderzeniu | Ustalenie benchmarku końcowego |
| Kategoria uderzenia | Przypisanie do właściwej grupy |
Robią to za Ciebie aplikacje golfowe i dalmierze z funkcją zapisu. Kilkanaście zarejestrowanych rund wystarcza do wiarygodnej diagnozy.
Interpretacja jest prosta. Kategoria z najbardziej ujemnym wynikiem to miejsce, gdzie trening przyniesie największy zwrot.
Ograniczenia metody
Strokes gained nie jest narzędziem uniwersalnym. Warto znać jego granice.
- Wymaga danych. Bez zapisu pozycji każdego uderzenia nic nie policzysz.
- Benchmark musi pasować. Porównywanie amatora do średniej PGA Tour daje wyniki mocno ujemne we wszystkich kategoriach.
- Potrzeba wielu rund. Pojedyncza runda to za mała próba, żeby wyciągać wnioski.
- Nie tłumaczy przyczyn. Pokazuje, gdzie tracisz, ale nie dlaczego.
- Pomija warunki. Wiatr, stan pola i pora dnia nie wchodzą do standardowego wyliczenia.
Ostatni punkt jest istotny przy diagnozie. Statystyka wskaże słaby element, ale przyczynę techniczną znajdziesz dopiero na treningu.
Najczęstsze pytania
Czym jest strokes gained?
Metodą porównującą każde uderzenie z oczekiwaną liczbą uderzeń z tej samej pozycji. Opracował ją Mark Broadie z Columbia Business School.
Kiedy PGA Tour to wprowadził?
Strokes gained: putting w 2011 roku, na podstawie danych ShotLink. W 2016 rozszerzono system o kolejne kategorie.
Jak się to oblicza?
Benchmark z pozycji startowej minus benchmark z pozycji końcowej minus jeden za wykonane uderzenie.
Dlaczego to lepsze od GIR?
Bo uwzględnia kontekst. GIR traktuje trafienie na 30 metrów tak samo jak na 3 metry.
Który element gry decyduje najbardziej?
Gra do greenu powyżej stu jardów. Amatorzy zwykle przeceniają znaczenie puttingu.
Zobacz też course management i smash factor.